CURIOSÈR

Una cronica de l’Eric Asti�

Per parlar un pauc de tot e de tot un pauc

D’escotar tanben sus Ràdio Lengadòc !

L’armada bèlga en 1940 (1)

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.

            La segonda guèrra mondiala, programa vast, s’acabèt 80 ans a.

            Coneis un reviure d’interès, bensai a causa de la guèrra actuala entra Ucraïna e Russia, e tòrna periodicament sus la taula.

            Lo cinèma, los jòcs vidèos e mai que mai las cadenas Youtube l’illustran regularament. La tela vei florir fòrça filmòts (a còps en images de sintèsi) sus tal o tal episòdi, combat o anecdòta guerrièra.

            D’aquela guèrra ne coneissèm los belligerants, las fòrças de l’Axe (Alemanha, Italia, Japon), aquelas dels Aliats (Polonha, França, Reialme Unit e Commonwealth, Estats Units, Union sovietica etc.) mas ne i a un de bravament ignorat : Belgica. 

            Belgica faguèt la guèrra, tota la guèrra e facilitèt la quita fin de las ostilitats en Asia, veirem de quin biais.                                                                                                 

            Lo 3 de setembre de 1939 França e Reialme Unit cridan las guèrras a Alemanha (que veniá d’envasir Polonha lo 1^ièr). Pendent qualques mesadas, non se passa pas grand causa de determinant, aquò’s la « traça de guèrra ».

            Cadun finta l’autre en fasent rondinar las fabricas d’armament. Puèi subran, lo 10 de mai de 1940, los panzers alemands passan a l’ataca. Lo Reich envasís sense declaracion de guèrra (perdam de temps en formalitats) Païses Basses, Belgica e Luxemborg.

            Aquò’s pas una suspresa. Hitler se garçava coma una merluça d’una cabreta de la neutralitat declarada de sos vesins e escarnissiá los tractats d’aligança o de non-agression.

            Per exemple Dinamarca (neutra) èra estada envasida lo 9 d’abril. Son armada de 13000 òmes, combatèt 2 oras de temps abans de capitular (l’afrontament mai brac del conflicte).

            Se coneissèm ara la superioritat de l’armada nazi, esclafadoira ambe son concèpte novèl de Blitzkreik, la guèrra liuç, a l’epòca totes los enemics del Reich ne faguèron l’experiéncia escosenta.

       Los Païses Basses envasits, combaton ambe lor armada de 280 000 òmes.            Inferiors a tot punt de vista, los neerlandeses se rendon al cap de 5 jorns, lo 15 de mai.

            Luxemborg qu’a pas d’armada mas un Còrs de volontaris (milícia) e una gendarmariá, en tot 700 òmes, resistís 8 oras de temps.

            Belgica en guèrra non èra pas, e per causa : lo reiaume bèlga aviá optat tre sa fondacion en 1831 per una neutralitat politica perpetuala. Mas a l’image d’un monge bodista non violent coma dins la seria Kung Fu, neutre vòl pas dire sense defensa ni armada. Per l’anecdòta Juli Caesar zo aviá plan declarat : « De totes los pòbles galleses, los bèlgas son los mai valoroses! »

            Dos mila ans mai tard, lors descendents sabon que lo vesin germanic es agressiu, fait provat en 1914 e que se pòdon pas fisar al cancelièr Adòlf Hitler.

            En 1936 lo rei Leopòld III aviá declarat que : « Sola una neutralitat volontària, sostenguda per un aparelh militar lo mai poderós possible pòt manténer Belgica luènh de tot conflicte. »

            Se tracta doncas de bastir una defensa capabla de rassegurar los bèlgas per çò qu’es de la capacitat del país a se defendre contra tot agressor. Comprengam Alemanha.

            Fa temps que lo reiaume pichon s’es preparat militarament. L’invasion alemanda es estada anticipada : material, doctrina, tropas e entrainament. Un còrs d’elèit es creat, son los  « Caçadors ardeneses ». Lor devisa es : resistís e nhaca ! Çò que faràn en fasent malavida als alemands e en los alentissent diablament.

            Coma l’industria d’armament bèlga es redusida, lo govèrn a comandat canons, avions e blindats als franceses, als britanics e als… alemands, per encausa de neutralitat. 

            Los alemands longainejan per onorar las comandas, los aliats consideran que n’an pas pro per eles meteisses e vendon pas que pauc de material modèrne. Doncas los bèlgas desvolopan e fabrican lor material pròpi : un material defensiu, leugièr e subremobile.

            Per exemple pas de carris de combat mas de caçadors de carris = canons margats sus canilhats de talha redusida, pauc blindats, que lor ròtle es se fondre dins lo païsatge, d’esperar l’enemic, de far fuòc e rasclet : t’espeti lo tieu blindatge de panzer amb un obús de 47 dins lo morre e descampi lèu lèu que soi nul a la bagarra. 

            La seguida lo còp que ven, adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e  prenètz suènh de vosautres.