Dempuèi qualques sègles, l’istòria en França s’explica pas. Se bastís. E se bastís gaireben totjorn dins un burèu de París amb la tòca de legitimar un estat-nacion que deu son existéncia a la destruccion de pòbles entièrs, de lengas, de culturas, d’istòrias…
Se dins d’autres païses trobam de rèstas romanas, dins l’estat francés solament ne trobam de “galloromanas”. S’una inscripcion anciana conven pas al relat nacional, s’es pas jamai balançat per “restaurar” de pèiras e de lausas per modificar los tèxtes e los revirar oportunament en francés. L’istòria se sèrva pas; s’adapta.
Aquela manipòla es estada tan prigonda que los pòbles colonizats, quitament en Africa, ne son arribats de creire que lors ancessors èran los galleses. En Occitània an quitament capitat de nos far creire que nosautres ganhèrem la batalha de Castilhon, e per tant la Guèrra de Cent ans, dins la quala los gascons perdèrem la sobeiranetat de Guiana. La majoritat dels occitans pensan, a l’ora d’ara, que nosautres èrem del camp ganhant e que los vencuts èran los angleses. Coma s’aguèssem pas jamai existit.
Aquel es lo mecanisme de fons: negar l’existéncia per poder assimilar. Manipular lo passat per justificar lo present. Bastir una istòria unica per ne far desaparéisser totas las autras.
Es dins aquel encastre que cal comprene un projècte de pargue d’atraccions que lo vòl crear Pierre-Édouard Stérin, segon çò que rapòrta L’Humanité. Es quicòm mai qu’una mena de nòu Puy du Fou, e mai qu’una iniciativa culturala “nacionalista”, coma qualques unes o voldrián far creire. Çò que cèrca de bastir es quicòm de descarat e perilhós: la banalizacion d’aquela istòria manipulada al servici d’una ideologia d’extrèma drecha.
Aicí parlam pas solament de centralisme o de jacobinisme classic mas d’un relat amb un biais faissizant, que se presenta jos l’etiqueta de “fiertat nacionala” e qu’es, totun, prigondament imperialista. Parlam d’un relat qu’afirma pas qual sèm, mas que s’afirma en mespresant los autres, en los negant, en los ridiculizant o en los fasent venir invisibles.
Far de l’istòria un espectacle d’exaltacion imperiala es pas innocent. Quand lo passat se tresmuda en atraccion, se desactiva la pensada critica. Quand la complexitat se redutz a de scènas epicas, de bandièras e d’eròis unidimensionals, lo messatge penètra sens cap de resisténcia. E quand aquel messatge servís per difusar un vejaire exclusent, ierarquic e autoritari del Mond, parlam pas pus de cultura: parlam de propaganda.
Lo pòble occitan, coma tants d’autres pòbles, sabèm (o deuriam saber) çò que vòl dire èsser esfaçats del relat oficial. Sabèm çò que vòl dire existir solament coma decòr folcloric dins una istòria ont totjorn ganhan los meteisses. Per aiçò nos volèm pas calar davant un projècte que cèrca d’aprigondir una manipòla seculara, ara mesa al servici d’una extrèma drecha que cèrca pas la memòria ni l’identitat, mas la dominacion.
L’istòria es pas un pargue tematic. E los pòbles sèm pas de figurants d’un raconte escrich per un autre. Se permetèm que nos contunhen d’explicar qu’avèm pas jamai existit, convenceràn lo mond —e benlèu quitament qualques unes de nosautres—qu’existissèm pas.
0 commentaires