Mescladís, de Bobí lo Contejaire. (Robèrt Pastor) Cada dijòus dins Midi Libre, Pays coeur d’Hérault, edicion de Lodèva.

Martror, fèsta dels mòrts en Occitania, devenguda (?)Totsants catolica lo 1èr de novembre e fèsta dels mòrts lo 2 .

Es en 737 que la lo Papa Gregori III instituèt una fèsta de Tots los Sants, mas es vertadièrament en 837 que Louis le Pieux ordenèt qu’aquela fèsta siá celebrada lo 1 de novembre.

E la fèsta dels Mòrts es celebrada a partir del sègle X.

Se per la Glèisa lo 1 e lo 2 son plan separats, Totsants e Fèsta dels mòrts se mesclan dins la pensada populara.

Novembre : los jorns son mai que mai cortets, e de segur, la nuèit es longa, negra ! Las cresenças, las supersticions, los rencontres entre los mòrts e los vius foguèron pendent de sègles fòrça importants . Es vertat que la mòrt èra totjorn « a costat » de la vida vidanta  : enfants mòrts a la naissença, malautiás, marranas, guèrras, lo mond èran malurosament plan acostumats ! la mòrt èra una « companha »

Novembre es lo mes de las semenças de las plantadas d’arbres : « Per Santa Catarina (25 de novembre), tot arbre s’enraiça » .

Vaquí qualques provèrbs  e dichas sus Martror, Totsants, novembre: 

«  De Sant Miquèu (29 de setembre) a Martror i a un mes de laborador »

« Dins la setmana dels mòrts, far bugada pòrta tòrt »

« De Totsants a Sant Andreu-30/11- vent o pluèja, fred o nèu »

« Per Totsant, lo vin es san »

« Per Totsants, nèu pels camps e ravas suls bancs »

« Per Sant Martin (11 de novembre) tapa tas pipas e tasta ton vin »

« Per Sant Martin, jove o vièlh, beu ton vin. » 

« Quand fa lo grèc, avèm la pluèja al bèc » .

Gramatica : En Occitan i a pas d’articles davant los noms de fèstas : Totsants, Nadal, Pascas, …, e tanben per los flums e los rius : Erau, Aude, Gard, Ròse, Garona, Tarn, Lerga, Òlt, Òrb…

Adieu, brave mond, al còp que ven !

(Per anar mai luènh , podètz cercar, libres, dorsiers, e trabalh de Claudi Alranq al CIRDÒC)