CURIOSÈR

Una cronica de l’Eric Asti�

Per parlar un pauc de tot e de tot un pauc

D’escotar tanben sus Ràdio Lengadòc !

Blau(s) de Gasconha

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.  

Lo blau es una color rarament associada a Gasconha. Aquò’s puslèu lo roge de la Vasconia Antica qu’es la color principala de la majoritat dels emblèmas gascons e bascos.

Lo blau, el, representa la reialtat francesa dempuèi lo sègle XIIen.

Dit atal, blau fa pensar a un formatge de pasta pigada de verd, pòt tanben nomenar un colomb = lo blau de Gasconha.

Mas per nosautres, designa lo melhor amic del caçaire per amor, Lo Blau de Gasconha es un gos, o un can, un chen, un chin… avètz comprés. En fait es pas un, mas quatre gosses, coma pels mosquetaris de l’istòria son quatre : Grand, Pichon, Basset e Grifon. Alavetz : Atòs, Portòs, Aramitz, d’Artanhan ?  Qual es qual ?

Los blaus de Gasconha son acacits = destinats a la caça, al fusilh o al córrer.

Son dits « plens de tenéncia (de classe) e de distinccion ». Flame !

Se lo primièr gos èra un lop, lo papet dels blaus de Gasconha es lo can de Sant Ubèrt, d’origina bèlga. Gaston Fèbus (sègle catorzen) lo descobriguèt pendent sos viatges en Euròpa del nòrd e foguèt sedusit.

Son nas infalhible, son endurança, sa semblança pesuga e impausanta agradèron al sobeiran que fòrt probablament participèt a l’elaboracion del Grand Blau de Gasconha.

Fèbus descriu aqueles gosses dins son Libre de caça per caçar lo lop, l’ors o lo singlar. Fait important son a l’origina de totas las raças de cans corrents d’Occitania.

Tres sègles mai tard e un viatjòt otra Atlantic, sèm al mes d’agost de 1784. Lo marqués de La Fayette es invitat per Jòrdi Washington.

La guèrra d’independéncia es acabada dempuèi un an e nòstre marqués es festejat pertot en eròi als Estats-Units. Se regala pendent son sejorn e dona qualques blaus de Gasconha a son amic Jòrdi (Washington=.

En seguida, d’aristocratas, bensai gascons, fugissent la Revolucion francesa  desbarcan en Loïsiana. I plantan bordon, an de descendents e lors cans son de blaus de Gasconha.

En qualques copulacions caninas mestissadas, nais una raça novèla de can, sudista : the Bluetick Coonhoun  = galapian raton lavaire qui a de marcas blauas. Raça novèla…. Se lo comparatz ambe son aujòl gascon aquò’s bonet blanc e blanc bonet (expression 100 % occitana!)

Alavetz a qué se sembla un blau de Gasconha ?

La color blaua es solide lor caracteristica màger. Se tracta d’un blau escur, enlausat.

Lo pelatge es tanben de color negra e blanca. A lo còrs e lo cap alongats, los membres dreits, las aurelhas longas e « parpalhotadas » = entornejadas sus elas meteissas e plan longas, la coa es portada en lama de sabre, los uèlhs son ovales e marrons.

Es puslèu rustic d’entreten, ambe lo pel cort, aspre e espelofit cò del grifon.

Un adulte Grand Blau mesura entre 62 e 72 centimètres e pesa apr’aquí 36 quilos.

Lo Pichon Blau mesura de 50 a 58 centimètres e pesa pauc o pro 25 quilos, lo Grifon fa entre 48 e 57 centimètres per 20 quilos e lo basset es patacort : nautor maximum 38 centimètres mas pesa son pes : fins a 17 quilos !

N’i a per totes los gostes e totas las talhas.

Fan partida del grop 6 de cans corrents e de recèrca a la sang. Excellisson dins la caça en canhada (gossada) o en solo de la lèbre, del rainal, del singlar, del cabiròl o del conilh.

Robustes, rustics an la santat solida e son de bon frequentar : sociables, doces e avodats a lors mèstres.

Obeïssents s’educan aisidament, s’endevenon sense dificultats ambe los autres gosses, cans, chens, chins.

Son apreciats coma cans de companhiá mas los cal passejar cada jorn, e aver un jardin.

Pels mèstres possibles => ostalièrs e estopinats s’absténer, que lo Blau de Gasconha demòra un caçaire cap e tot ! Doncas :  « Ahuta ! » e footing !

Raça menaçada d’extinccion aprèp la segonda guèrra mondiala, a représ del pel de la bèstia gràcia a de passionats e a l’ora d’ara se manten pro ben.

Prèstes per l’aventura BCBG ? (bèl can blau de Gasconha), podètz adoptar, en passant per un refugi o crompar dins un elevatge, un noirissatge (apr’quí 900 €).      Gausís d’un club especific.

Adara qu’avètz lo vòstre mosquetari, mèfi : quala canha seriá, tant bèla coma dangièrosa, la Milady de Winter ?

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e prenètz suènh de vosautres.