CURIOSÈR
Una cronica de l’Eric Asti�
Per parlar un pauc de tot e de tot un pauc
D’escotar tanben sus Ràdio Lengadòc !
Besson nascut sol (2)
BESSON NASCUT SOL
Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.
La question precedenta èra : « de qué adven d’una persona qui a perdut son besson abans la naissença ? » abans d’i respondre, conven de parlar del bessonitge.
Quand de bessons se fòrman dins una matritz, son de doas menas : perfièitament semblants o ambe de diferéncias fisicas.
Dins lo primièr cas es l’unicitat : s’agís d’un ovule fecondat per un espermatozoïde e que se parteja en dos, dins lo segond cas tot es en doble : ovules e espermatozoïdes (per ont las diferéncias de semblança e possiblament de sèxe, se pòt tractar d’una sòrre e d’un fraire)
Dins la semblança perfièita = son dits univitellins / monozigòtes, e dins la semblança fòrta = son dits bivitellins / dizigòtes.
Vaquí per las precisions fisiologicas, greco-latinas (e pas chololatinas).
Ara la partida mai delicada. Coma zo vegèrem dins lo primièr volet, sol 1 emprenhament bessonat de 8 dona naissença a dos nenons.
Dins 7 cases, per de rasons inerentas a la Natura, lo còr d’un besson daissa de batre, quand es embrion o fètus, e aquel èsser pichon morís.
Aquò se passa en general pendent lo primièr trimèstre e los simptòmas d’aquela pèrda son pas vertadièrament notables.
- La maire pòt aver de sagnaments vaginals, sagnaments que se confondon sovent amb una partida « normala » de l’emprenhament.
- De rampas leugièras pòdon èsser sentidas, pròva que lo còrs s’adapta a la pèrda d’un besson.
- Una demesida subita dels simptòmas de l’emprenhament apareis : los soslèus (les nausées) o la sensibilitat de las popas e pòdon senhalar un problèma.
Lo besson desparegut pòt èsser reabsorbit pel còrs de la maire, entraïnant una situacion ont un sol besson es visible a l’ecografia.
Lo fraire o la sòrre que demòra en vida dins lo ventre de la mamà pòt participar tanben a-n-aquela reabsorcion.
Una amiga me diguèt un jorn : « chapèri ma sòrre » amb un sorire tristonet.
Me contèt qu’a 23 ans pendent son primièr emprenhament, s’avisèt qu’aviá de montadas de lait jos las aissèlas. En i gaitant de prèp, çò que preniá per de grans de beutat èran en realitat dos tetons minuscules, aqueles de sa sòrre e que donián coma los sieus « normals » qualques gotetas de lait.
Aviá tanben de costèlas suplementàrias (sabi pas quantas). Aqueles dos elements fisics provenián del còrs de sa bessona e que mon amiga aviá integrat a son anatomia pròpia. Tot ailò foguèt confirmat medicalament per son conhat, mètge de profession.
A l’ecografia s’un sol besson es visible cal compréner qu’a perdut son faire o sa sòrre e qu’a viscut un cèrt temps al ras de son cadavre, abans qu’aqueste siá absorbit e desparesca.
Segon l’INSEE en 2019, de 1000 naissenças, 16 concernissián de bessons. Las naissenças bessonadas o multiplas son plan mai nombrosas dempuèi aquelas darrièras annadas.
Plan mai sovent que çò que pensam, s’endeven qu’un sol fètus dels dos subrevisca in-utero e que per l’autre fètus, lo desvolopament de l’emprenhament ane pas a la fin. Aicesta pèrda espontanèa se debana en general pendent lo primièr trimèstre.
Lo nenon que nais es un subrevivent, e ven al mond ambe çò que sonam lo sindròme del besson perdut. Se ditz d’el o d’ela qu’es un besson nascut sol, o encara un mièg besson.
Los especialistas d’aqueste tèma, son dos psicològues alemands : Alfred e Bettina Austerman dins lor libre : « Das Drama im Mutterleib – Der verlorene Zwilling publicat en 1985 e traduit al francés en 2006 « Le syndrome du jumeau perdu ».
Dison que :
- En 2000 del nombre total d’emprenhaments s’avalora a 2 %, lo nombre dels emprenhaments bessonats a tèrme, 15 jasilhas (ajaçadas) de 1000. Nombre qu’a doblat en 20 ans (causas : fecondacion in vitro e reculada de l’edat de la maternitat)
- 1 embrion de 10 auriá un besson que despareis pendent l’emprenhament sense que la maire n’aja necessariament consciéncia.
E la nòstra question demòra pendenta « de qué adven d’una persona qu’a perdut son besson abans la naissença ? »
Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e prenètz suènh de vosautres.
0 commentaires