CURIOSÈR

Una cronica de l’Eric Asti�

Per parlar un pauc de tot e de tot un pauc

D’escotar tanben sus Ràdio Lengadòc !

L’armada bèlga en 1940 (2)

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.                                                                                                                 

            L’armada bèlga en 1940, a anticipat l’invasion alemanda. L’aparelh industrial a fabricat lo material indispensable. Avèm vist pels blindats ambe los caçadors de carri T13 e T15.

            Costat aviacion los avions bèlgas son pauc nombroses e d’una tecnologia vielhòta. Aquò rai, crean un caçador de reconeissença original, pro performant e ben nomemat : le Renard.                                                                                     

            L’estat major a pres en compte la geografia e los avantatges del terren. Al sud, las Ardenas, boscadas e d’un releu escalabrós, son mirgalhadas de fortins armats. Prèp de la frontièra èst, quatre fòrts poderoses, coirassats e subrearmats gardan las vias de comunicacion e los punts estrategics.

            Lo mai famós es aquel d’Eben-Emael. Es la fortalesa mai potenta d’Euròpa, reputada imprenabla, modèrna, equipada en artilhariá de tot calibre, amb una garnison de 1200 òmes. Tanca la rota de Lièja.                                                                           

            La mobilizacion bèlga es seriosa. Quand los panzers atacan lo 10 de mai, son 700 000 òmes que tenon targa. Pòt semblar derisòri fàcia als 2,5 milions d’envasidors, mas Belgica a mobilizat lo 48 % de sa populacion masculina « combatenta », entre 18 e 40 ans, siá la proporcion mai fòrta de tot lo front de l’oèst.

            Lo rotlèu escrachador nazi es entravat qualque temps. Las Ardenas jògan plenament lor ròtle e estonan los alemands que non s’atendiá pas a una resisténcia seriosa.

            Malurosament Eben Emael, es pres en 24 oras a causa d’una tièra de negligéncias bèlgas e d’audàcias alemandas (paracasudistas e explosius novèls a carga cava).

            La linha Maginòt de fortificacions francesas s’arrèsta… a la frontièra bèlga. Aquí comença çò que los bèlgas chafravan « la linha Magineta ». E los alemands van i concentrar lor ofensiva, cap a Sedan.

            Lo sector es mal defendut : tropas reservistas, pauc entrainadas, sosequipadas. Los combats son d’una intensitat tarribla e la Wermacht trauca lo front lo 12 de mai.

            Simultanèament, un còp casut Eben Emael, los alemands avançan al centre.

            Una campanha de 18 jorns opausa d’abòrd los aliats belgo-britanico-franceses als alemands, puèi los bèlgas sols e que fan melhor que resistir :                                                                                                                                                        

            => un oficièr alemand relata :  « Los bèlgas recuolan dapasset, en combatent de longa e las destruccions son faitas de man de mèstre tan plan per las estradas, las rotas, coma pels ponts ».

            La blitzkrieg non a pas d’arrestada. Lo front se dislòca, los britanics fugisson cap a la mar, los franceses se replègan a l’oèst, e tot aquel mond abandonan los bèlgas. Aquestes i faràn cinc jorns de temps en retardant los alemands lo mai possible.

            Municions, viures e aiga venon a mancar, la situacion sanitària dels civils es deplorabla, lo tifus menaça. Dins lo nis de la sèrp lo rei Leopòld III causís la reddicion de son armada. Lo 28 de mai Belgica capitula.

            Non s’agís pas d’un armistici. L’armistici es un acòrd signat entre dos govèrnaments per clavar d’ostilitats. Amb un tractat de alta-lo-fòc, los belligerants se meton d’acòrd sus de punts precises : cessions de territòris, deute de guèrra, collaboracion etc.

            La reddicion es l’abandon al venceire pel vençut del contraròtle del territòri e de tot çò militar. I a ges d’acòrd entre govèrnaments e lo cap militar vençut es fait presonièr.

            Quand Pétain anóncia a la ràdio « c’est le coeur serré, que je vous dis aujourd’hui qu’il faut cesser le combat », fai signar l’armistici lo 22 de junh, non es pas fait presonièr pels alemands, governarà França quatre ans de temps ambe la politica de collaboracion que coneissèm (e que los nazis exigissián pas)…

            Belgica d’ela, reconeis sa desfaita e se rend a l’enemic. Lo rei Leopòld se refusa a tota collaboracion amb Alemanha e es fait presonièr. Los soldats bèlgas son deportats en captivitat (215 000 òmes).

            Un segonda ocupacion de quatre annadas comença, vint e dos ans après aquela de la primièra guèrra mondiala.                                                                                                      

            Mas tot es pas finit. Lo govèrnament bèlga exiliat en Anglatèrra continua la luta al ras dels Aliats, ambe son empiri colonial african de Còngo.

            Las Fòrças Bèlgas Liuras son constituïdas (100.000 òmes e un material militar consequent ) e afrontan victoriosament los italians. L’urani de Còngo permetrà als nòrd-americans de fabricar la bomba atomica.

            En Belgica l’AS, l’armada secreta, organiza la resisténcia e dins las Ardenas (montanhosas e boscosas) favorablas a la guerrilla, de maquises s’activan.                                                                           

            Vaquí per aquel panèl de l’istòria mal conegut d’un país vesin que la devisa es « L’union fa la fòrça ! »

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e prenètz suènh de vosautres.