CURIOSÈR

Una cronica de l’Eric Asti�

Per parlar un pauc de tot e de tot un pauc

D’escotar tanben sus Ràdio Lengadòc !

Beuchat (1)

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.  

            « Si le bon Dieu avait voulu qu’on respire sous l’eau, il nous aurait doté de branchies, comme pour les poissons ! »   

            Vaquí una afirmacion tirada d’un filme de Marcèl Panhòl que se debana sul pòrt vièlh de Marselha, segurament al cafè de la Marina e que presenta a meravilha lo tèma dont anèm parlar.     

            Tot comença en Soïssa a Undervelier ambe Constant Beuchat, relotgièr de son mestièr. En 1904 càmbia de montanha. Muda a Marselha ont fonda sa societat e una família.

            Un de sos dos filhs daissa la relotjariá tradicionala e se risca al sòrt dins los equipaments subaqüatics.                                                                                                            

            En 1934 obrís una botiga sul pòrt focean, a l’ensenha Pêche Sport.

            En aquela annada, respirar jos l’aiga es possible pas qu’amb un escafandre rigide de casco. Los òmes-ranas existisson mas son classificats « secret defensa » e demòran una especialitat de la marina militara italiana.    

            Respirar jos l’aiga es coma volar dins los aires, un sòmi vièlh coma un camin.

            Los antics coneissián pro ben la campana de cabussaire que lo quite Alexandre lo Grand ensagèt.

            Cal èsser pacient e esperar la debuta del sègle XVIII^en per veire aparéisser una noveltat : una maquina cilindrica ambe fenestrons e doas oberturas pels braces.     Permet a un òme de trabalhar 30 minutas de temps a l’orizontala fins a 20 mètres de prigondor.

            Respira l’aire emmagazinat dins çò qu’es una barrica estanca e pòt far lo monta-davala gràcia a un  palanc .

            En 1765, l’Abbé de la Chapelle inventa un corset insubmergible de siure (lèuge) que permet a una persona de flotar : un naufragat o un soldat per passar un cors d’aiga. Ne fa la demonstracion a París dins Seine.

            Lo sona escafandre del grèc skaphe (barca) e andros (òme).

            Lo cause de siure es saludat, aplaudit per l’Academia de las sciéncias e tanlèu oblidat =>  Sol lo neologisme va conéisser lo succès.

            Escafandre d’ara enlà designarà tot equipament sosmarin.

            E las causas s’acceleran… En 1772 un borgés parisenc : le Sénher Fréminet realiza

una maquina idroestatertica per respirar jos l’aiga.

            S’agís d’una tenguda de cuèr oliat, varrolhada per un casco de coire. Lo cabussaire respira gràcia a l’aire pompat per un bofet mecanic, que emplena una sèrva en susfàcia e transmet l’aire via dos tubes elastics. 

            Puèi, invencions e perfeccionaments se succedisson : dos tipes d’escafandre.

            => escafandre de casco o de pès pesucs que receu son aire per una marga (un tudèl sople), religada a un mecanisme de pompatge en susfàcia.

            => e escafandre autonòma que carreja sa pròpia sèrva d’aire.  

            L’utilizacion dels dos equipaments diferís e l’escafandre pès pesucs foncciona sul meteis principi un sègle e mièja de temps.

            Los pès pesucs, zo auretz comprés aquò’s pel principi d’Arquimèdes.

            La butada de l’aiga es una dificultat màger. Cal saurrar (lestar) lo cabussaire per que posca caminar sul fons de l’aiga.

            Òm pensa pas encara possible de nadar jos l’aiga en respirant al mitan del peissum.

            La cabussada sosmarina va passar de l’apnèa amb un malhòt de banh coma sol equipament a las immersions prigondas amb lo material flame nòu, material Beuchat, solide.

            Mas abans de cabussar en tenguda neoprèn e botelhas carrejadas o de practicar l’« esnorqueling » PMT (palmas-masqueta-tuba), cal esperar qualques decennias.

La seguida lo còp que ven… Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e prenètz suènh de vosautres.  

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e prenètz suènh de vosautres.