gray building on mountain during daytime

AICÍ SÈM                                                                                               Eric Barta

MONTSEGUR 2026 E UNA FORTALESA REIALA AL PAĺS DE FOISH

Estimats legeires,

Fa qualques setmanas parlèrem de castèls catars tremudats en fortalesa reiala de Lengadòc. Per la segonda edicion de las Carrièras Occitanas -recampament occitan sus de luòcs marcant de la resisténcia nòstra a la dissolucion totala dins un « Midi français »- los centenats de defensors se recampèron a La Ròca d’Olme. Dempuèi genièr passat lo rescontre pacific se preparava ambe la comuna de Montsegur la dimenjada del 17 e 18 d’octobre. Lo comtat de Fois aculhiguèt bravament de catars tot lo temps que se poguèt espandir aquel cristianisme dissident e maniquean (ben e mal… e devenir de las anmas passant per la reincarnacion) tant los ortodòxes (Bisança) coma los Catolics (Roma) aluquèron de lenhièrs per arrestar sa difusion.

Mas aicí lo motiu religiós, virèt a la Crosada e a l’anexion del Comtat de Tolosa en 1271. En març de 1244, un pauc mai de 200 cresents catars seràn descenduts del Pòg e del vilatge atenen  al nord oèst de l’actual castèl per èsser cremats. Las recèrcas arqueologicas an provat que lo castèl actual resulta de la volontat capeciana de marcar son empresa sul territòri. L’ipotèsi istorica ditz que Esclarmonda de Foish, filha del comte de Foish e de Cecilia Trencavèl, un còp veusa e instalada a Pàmias, venguda Perfiècha catara auriá lançat la bastison d’un castèl a Montsegur devèrs 1210 ambe l’ostal de Mirapeix e los Perelha, totes nòbles locals, tenents del catarisme.

Claudi Martí (nascut en 1940) compausèt una celèbra cançon Montsegur qu’avèm tornada cantar 500 èretz a Montsegur e sabètz çò que viure vòl dire… in situ, al pè del Pòg coma dins la fortalesa. Se lo Martí èra pas aquí, d’autres carcassoneses èran aquí, ja present dins las annadas 70, mas tanben de bearneses e un jove auvernhat de Clarmont, coma qué lo simbolisme del luòc e la mitologia que l’enròdan fan partida de l’èime occitan en 2026. Los catalans rosselhoneses èran tanben de la commeracion. Los recampaments de Carrièras Occitanas fan seguida al movement Anèm Oc, la preséncia de la contaira nimesenca L. Gròs o probava. Aprèp los discorses davant la bilhetariá -l’arribada al classament Unesco a un còst, decidit fa gres ans per la comuna !- e l’ascension al castèl, la serada reprenguèt a la MJC de Laroca ambe de concèrts.

L’endeman matin, mentre que d’imatges del brasièr de la comuna de Lemòtges, nos pervenián, lo recampament se perseguissiá amb una brava conferéncia sus Montsegur e la mitologia que l’enròda dempuèi un sègle un mièg quand Napoleon Peyrat, pastor del Carlar-Baile, tornèt parlar de l’albigeisme. Lo tèrme catarisme venguèt de l’Alemanha, estent que dins la val renena i agèt de catars.

A la conferéncia d’un jove istorian amator, ont i aviá mai de cents auditors aprenguèrem lo castèl actual èra una reconstruccion del poder capecian (fin del sègle XIII ?) e que l’Unesco aviá un de sos sites fondators a París e qu’èra esponsorisada per AIR BNB, çò qu’explica lo gròs afar toristic que i a darrèr, vist de Seol, la moneda compta mai que la veracitat dels faches istorics de nòstra luènhdana Occitaniá : a nosautres ara de far entendre nòstra votz. Dins lo castèl, la lenga nòstra èra presenta al costat del francés e l’anglés, aquò nos tòrna un pauc de dignitat… que cal aprofiechar per far conéisser la lenga dels tobadors coma dels catars !

A MONTSEGUR

Sèt sègles, escalprant ta beltat dolorosa,

en solelhs t'an rudament fregat.

L'òdi despietadós dejà t'aviá plagat,

mas t'adreitas totjorn, nud com un fièr pecat,

e res a roïnat ton ama poderosa.

 

Res a poscut vencir aquela ama auturosa,

ò fraire dels relamps que res a folzetat.

Aquela ama de fuòc ébria de blosetat

crèma, viva totjorn, jos las cendres del Prat

tras los sègles gardant sa fòrça verturosa.

 

Dins lo dòl somptuós de ta glòria sagnosa,

 plus bèl d'èstre vencit, mut e desconsolat,

 remirable tombèl d'un grand pòble escanat,

 as fargada nòstra ama al ròc del dur Passat,

 e, d'eroïc amor l'abeurant, fervorosa,

quand cresiam tot perdut, Aujòl, as tot salvat.  

      març de 1944 Loïsà Paulin