LO TEMPS DEL SÒMI OCCITAN ES VENGUT?

En seguida de ma cronica suls aborigèns d’Australia, lo Marc Rossèl m’escriguèt un brave corrièr, que vos someti, per pausar la question de la necessitat d’un dreamtime occitan.

Dreamtime, qu’es aquò ?

Dins un primièr temps, definís çò qu’es aquel famós dreamtime :

«Benlèu qu’avètz ja una bona idèa d’aquò, mas se lo concèpte de « Dreamtime » vos siá novèl, l’explicarai d’en primièr. Lo temps de sòmi pels aborigèns australians es lo temps mitic al començament del temps ont d’èssers e de fòrças miticas creèron la tèrra, sos animals e sas personas. Los elements de Dreamtime, coma la sèrp arc de Sant Martí, son encara vivament presents dins l’imaginacion de las personas coma un sistèma de simbòls totemics. Aquel « Somiar » establiguèt los modèls de la vida e de la mòrt e donèt una estructura mitica a la vida qu’es totjorn presenta. Unis las gents dins una compreneson comuna del païsatge, qu’es imbuida d’una significacion mistica e narrativa, a l’encòp colorada e dramatica. E aquela dimension mistica del païsatge infusa las arts, lo cant e las istòrias contadas e somiadas pel pòble.»

Lo corrièr

E aquí lo contengut del corrièr del Marc Rossèl: 

« Soi un escrivan anglés/catalan/occitan. Me soi demandat se una forma occitana de Dreamtime poiriá èsser utila coma una aisina per la revitalizacion occitana.Ma filha demora a Melbourne e i passi un mes o mai ailà cada an, donc soi familiarizat amb lo concèpte. Vaquí qualques granas de çò que se poiriá transformar en un projècte espaventós:

« •La lenga occitana se revitalizarà se los joves son entosiasmats per la cultura occitana.

• Dempuèi doas generacions, lo raconte central de la cultura occitana es estat lo camin lugubre cap a la mòrt de la lenga… una narracion de la victimizacion qu’inspira pas los joves.

•Los joves vòlon una cultura que los excita, una que los ajuda a comprene e explorar eles-meteisses e lo mond que los entorneja, una qu’ofrís un camin ascendent, optimista e afirmant la vida 

•Un «Dreamtime» occitan reconstruit poiriá sostenir una èrsa novèla de cultura occitana mai positiva, pausant sul passat mas en s’aprochant, a travèrs d’un espaci mitic atemporal, dins las paurs, las espèras e (òc) de sòmis dels joves.

• Lo «Dreamtime» occitan se deuriá concentrar sul legendari (benlèu precrestian?), puslèu que sus l’istoric, per generar l’atraccion fascinanta del mistèri e evitar lo raconte infruchós de la victimizacion. Seriá ligat a la cultura populara e vendriá benlèu una font de novèla cultura populara

•La capa de basa de Dreamtime Occitan poiriá èsser la topografia de las tèrras occitanas. La segonda capa, benlèu, los toponims. La tresena capa seriá las creaturas e los personatges legendaris que se desplaçan pel paisatge, interactant amb el e entre eles. Totes los elements devon èsser autenticament tradicionals, a fons recercats e referenciats.

•Podriam desvolopar un manual de Dreamtime occitan sus la ret, illustrat d’imatges e de mapas. Seriá una guida per los joves de comprene la significacion mai prigonda d’aquelas tèrras, e doncas començar a s’identificar mai plenament amb eles.

•Lo «Dreamtime» occitan pòt alara venir la basa d’una novèla literatura epica («Senhor dels anèls», «Harry Potter»), en lançant lo legendari dins lo present e lo futur, egalament dins lo cinèma e los videojòcs

• I poiriá aver qualques “spin-offs” grafics (benlèu basats sus de dessenhs de ceramicas pre-istoricas, etc.), dins los dessenhs de produch e de mòda occitans, quitament de tatoatges portats per una nòva generacion de joves occitanistas… qual o sap ?!»

Elements personals de reflexion

Lo tèxte circonstanciat de nòstre correspondent indica un camin possible de seguir per la joinessa occitana actuala. Cossí saupre se seriá lo bon camin? Es que cal tornar als tags de Las Caus, a las mans de Puèg Mèrle o la realitat imaginària dels animals totemics? Devèm faire de Carnaval nòstra fèsta nacionala?

Lo meun de camin (un de la vièlha garda), la causida de l’accion occitana, foguèt la referéncia als revoltats: faidits, crocants, camisards, revoltats de 1851, comunards, vinhairons de 1907, resistents, los carbonièrs de La Sala,  Gardarem lo Larzac, Comitat d’Accion Viticòla, Volèm Viure Al País, Anem Òc,… A cadun(a) sa mitologia…

Los relais La Passem e los rendètz-vos Carrièras occitanas constituisson elements importants per una mobilizacion populara (e de la joinessa en particulièr). Aquelas realitats de tarrenc las cal combinar amb unas referéncias a un temps de sòmi? La discutida es dobèrta…

Ai fait un sòmi…

Somiaire Roch