CURIOSÈR

Una cronica de l’Eric Asti�

Per parlar un pauc de tot e de tot un pauc

D’escotar tanben sus Ràdio Lengadòc !

UN CHUCA-SANG ABORRIT E INDISPENSABLE 1

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.  

Enfin lo polit temps es tornat. Lo solelh o rescalfa tot e la natura s’espelís.

       Malaia e guinhassa, un ziuziu que coneissèm plan es tornat tanben.

Vòli parlar del mosquilh. Alèrta generala ! L’òrre, lo detestable, l’aborrit e hastiau mosquilh, moissal, bigal, mosquit nos va poirir l’existéncia.

       E en mai d’aquò, son una tropa d’espècias diferentas… (al mens 65 !)

       E per començar son 3 famílias bèlas : Aedes, Culex e Anopheles. An lo topet de portar de noms de gladiators o de dius antics.

       Çò que lo vulgus pecum (nosautres los umans) sap, es que son las las femèlas que fissan. Chucan nòstra sang, al minimum nos prusís a fum de calhaus e al pus mal nos transmet de malautiás, andicapantas o mortalas. (zikà, chicongonhar, denga).

       Òc ben òc, la bèstia mai dangièrosa de la planeta es pas lo tigre o la làmia mas lo mosquilh. E vos parli pas del mosquilh-tigre, arribat d’Asia en çò nòstre fa qualque temps e que nos tua prima e estiu !

       Per de qué l’Univèrs a permés l’existéncia d’una bestiòta que la talha ridicula es invèrsament proporcionala a l’enormitat dels laguis que provoca ?…

       Encara que non n’avèm pas que los 50 % : lo mascle es inofensiu per amor se noirís pas que de nectar e de chuc de plantas.

       Aquò’s la femèla qu’a mestièr de las proteïnas cabudas dins la sang per far madurar sos uòus.

       Per simplicar las causas, concentrem-nos sus doas espècias : lo mosquilh comun (Culex pipiens) e lo mosquilh tigre (Aedes albopictus)

       Lo comun es europèu a la basa. Actiu puslèu de nuèit, vòla naut e viste ambe aiceste brut caracteristic a l’aurelha quand volèm dormir. Pendent sa vida corta, pòt percórrer mantuns quilomètres.

       Lo tigre ven d’Asia, fissa de jorn, a lo vòl silenciós e bas entre ras de tèrra e 3 mètres de nautor. Se desplaça practicament pas : son rai d’accion passa pas los 200 mètres a l’entorn de son lòc de naissença.

       Aquò dit e sabut, cossí se’n desbarrassar ?

       Cal assecar tot objècte que conten d’aiga estadissa e fòrt possiblament d’uòus de mosquilh : gorguièra, tendolet, pneumatic e solide arrosar d’insecticidas tot ròde (endreit) aigós ont lors uòus espelisson : sompa, pesquièr, lavanha… Aicesta darrièra solucion quimica es mortal pels mosquilhs mas fa de degalhs colaterals grèus. Utilizar los insecticidas tant e mai a per resulta d’empoisonar fòrça bèstias que dependon d’aquelas zònas aigosas o qu’i vivon : insèctas, batracís, peisses, aucèls…        Maissanta limonada…

       En mai d’ailò, lo mosquilh es lo gibièr preferit de bèstias que sospeitam pas e sa destruccion (quimica) condemna l’existéncia pròpia de las irondas, dels faucilhs negres, de las ratapenadas (de mamifèrs), de las granhòtas, de las domaisèlas…

Nosautres los umans nos condemnam a patir, per amor totas aquelas bèstias qu’empoisonam en tuant los mosquilhs son precisament los sieus predators naturals… La seguida, lo còp que ven !

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e prenètz suènh de vosautres.