Las paraulas an un poder extraordinari. Pòdon umiliar e destruire, pòdon semenar la paur e l’òdi, pòdon justificar las injustícias e bastir las messorgas que sostenon los regims mai injustes e opressius. L’istòria n’es plena. Del mai una messorga es repetida, del mai finís que sembla una vertat. Una insulta repetida cada jorn pòt venir una condemnacion interiora. Mas las paraulas pòdon tanben far exactament çò contrari. Pòdon consolar, encoratjar, educar e liberar. Una paraula d’amor pòt cambiar una vida. Un discors pòt mobilizar de pòbles entièrs. Una idèa exprimida al moment just pòt dobrir de camins que semblavan barrats per totjorn. La fòrça de las paraulas depend pas sonque de lor significacion, mas de l’intencion de qual las pronóncia e de l’usatge que ne fa. Son coma un cotèl de dos talhants: pòdon servir per noirir e pòdon nafrar.
Franc d’èsser poderosas, las paraulas pòdon venir revolucionàrias quand son dichas en occitan. Per nosautres, l’occitan es fòrça mai qu’un simple mejan de comunicacion. Dins cada mot i a un biais de comprene lo Mond, una memòria collectiva, un biais particular de rire, de pensar e d’explicar la realitat. La lenga es lo depaus de l’experiéncia comolada per de generacions entièras. Parlar occitan uèi es pas un acte neutre. Dins un contèxte de diglossia e d’assimilacion lingüistica, cada convèrsa, cada article, cada cançon e cada libre escrich en occitan son un acte de resisténcia. Una afirmacion serena mas poderosa que ditz: «Sèm encara aicí.»
Tota lenga d’estat que s’impausa sus las lengas territorialas fins a las relegar als marges de la vida publica, es de violéncia. Benlèu una violéncia silenciosa, mas una violéncia totparièr. Los parlaires de las lengas minorizadas sèm sovent obligats d’aprene la lenga dominanta per poder viure, estudiar o trabalhar, mentre que devèm luchar simultanèament per servar la lenga dels aujòls se volèm pas venir alienats. Aquesta tension pòt daissar de marcas prigondas en las personas e dins las comunautats. O las pòt alienar e entristir.
Alavetz, la defensa de l’occitan es pas una question de nostalgia. Es una question de dignitat, de diversitat e de libertat.
Aquesta setmana, dins una discussion a la redaccion de Jornalet, parlàvem del poder dels grands empèris economics, de las transformacions tecnologicas e de las fòrças que semblan escapar al contraròtle dels ciutadans. Dins aquel escambi foguèt prononciada una frasa simpla: «Far Jornalet cada jorn es una lucha poderosa.» Saique cambiar lo Mond sembla una ambicion tròp granda, mas desvelhar qualques consciéncias, far circular d’idèas, donar de visibilitat a una lenga e a un pòble, crear un espaci ont l’occitan pòsca viure normalament: aquò es a nòstra portada. E dins aquel combat, Jornalet pòrta cada jorn de l’annada son granet de sable dempuèi 14 ans.
E sembla que sèm pas sols. La campanha de finançament solidari que lancèrem la setmana passada coneis un polit succès. Recebèm cada jorn de sostens que, delà las ressorsas, nos pòrta lo moral. Mercés plan a totes los qu’avètz contribuit e a totes los qu’o faretz.
Rebrembam cossí se pòt participar a la campanha “Non volèm pas que Jornalet se cale”
- Far un don pontual per Stripe (amb carta de credit)
- Far un don pontual per Paypal
- Transferiments bancaris
- Caisse d’Epargne (LOS AMICS DE JORNALET)
- IBAN: FR76 1348 5008 0008 0080 4698 230
- BIC: CEPAFRPP348
- Caixa d’Enginyers (ASS DIFUSION OCCITANIA EN CATALONHA)
- IBAN ES79 3025 0001 1414 3339 8145
- BIC: CDENESBBXXX
- Caisse d’Epargne (LOS AMICS DE JORNALET)
- Mandar un chèc a l’òrdre de l’associacion Los Amics de Jornalet (6 Carrièra Victor Hugo / 11500 QUILHAN)
- Nos escriure per ajudar a las formalitats amb l’administracion francesa
- Contractar de publicitat sus Jornalet
0 commentaires