ATAL VA LO MONDE...

Passejada sens cap ni centena dins l’actualitat que te permet de passar atal-atal dels grands problèmas mondials a las pichonas bisbilhas localas!

• La disparicion de Montsegur: La causida del conse de Montsegur de refusar l’accès al Prat dels Cremats e al castèl a la manifestacion Carrièras occitanas marca un pas de mai dins la banalizacion del castèl. Es causir volontàriament de s’acontentar de mestrejar un prat erbut e un vièlh montairon de pèiras en daissant de caire l’istòria e la simbolica del luòc rapòrt a una causida universala: lo dreit de causir son biais de viure politic, religiós, uman en tota libertat e dins lo respècte dels autres. Un vertadièr refús d’assumir l’istòria e l’occitanitat del luòc… Podèm de segur èsser mai que desolats e atristats d’aquesta causida: Montsegur, te dreiças pertot, mas pas a… Montsegur! 

Fin finala, se pòt mercejar lo conse de Montsegur per l’interdiccion que balhèt mai de revolum mediatic a una manifestacion que se trufèt de sa decision per montar jos la pluèja de tardor fins al castèl. D’unes fan l’Anapurnà, l’Everèst o lo Canigon, nautres avèm fait lo Montsegur-Carrièras occitanas de 2026!

• Patz: Encara pas ganhat lo Prèmi Nobèl de la Patz pel president Trompeta. Çaquelà, aviá mes totes los atots de son costat per marcar sa volontat pacifica: bombardaments d’Iran e mesa en causa planetària de la circulacion del petròli; cambiamant d’atituda rapòrt a Groenland tot en afirmant que va capvirar tot lo territòri per i trapar metals precioses e rars. De colèra, rajustèt l’abandon del sosten als Ucrainians e la signatura d’un acòrdi economic amb lo dictator sovietic (los dos fan lo parelh!). Pietadós… En mai d’aquò, lo Prèmi Nobèl reven a una jurista sud-africana, Navi Pillay, qu’a escrit lo rapòrt sul comportament desumanizat d’Israèl a Gazà . Dins una entrevista, la laureata denoncièt las mesuras illegalas presas pel president american contra la Cort penala internacionala (parla de copar los viures a l’estructura). Pensa que lo President de las Americas auriá plan de besonh d’unas explicas sul dreit internacional. Se i aviá que sul dreit internacional…

• Gasolina: Fa gaire lo Potina se rendèt dins una provincia lonhdana. Miracle: al temps de sa venguda, las estacions-servicis de la contrada se trapèron provisionadas sens cap de problèma de gasolina. 

• La disparicion del Partit Socialista: Es particulièr un Partit que reconeis pas las capacitats de son secretari general e que fisa son avenir a un òme vengut de sa dreita… Vertat que pòdon totjorn esperar una victòria en se ramentant del percors del Francés Mitterrand, mas es pas Mitterrand qual vòl! 

• Responsa: Sembla plan que la sola ripòsta proposada pel govèrn e coneguda d’el per las manifestacions liceanas siague la repression. 

• Punt d’istòria : En 1492 e mai precisament lo 12 d’octobre, los natius descobriguèron lo paure Colomb qu’èra perdut sus la mar granda! 

• Montanhòls: Montanà es l’unic Estat dels Estas-Units que sa Constitucion demanda d’ensenhar la cultura indigèna dins sas escòlas : la lei prevei que cada escolan deu conèisser, respèctar e valorizar l’istòria dels pòbles natius (emprendiendohistorias.com ).

• Bascs: Las associacions bascas preparan una manifestacion bèla per lor lenga pel dissabte 21 de novembre a Baiona  . Lo mot d’òrdre : «Euskararen garaia da» /«Nòstra causida: l’euskara». Pel dissabte seguent, s’envisatja la formacion d’una cadena umana pacifica per empachar la tenguda a Biarritz d’un repais organizat pel Canon français. Fàcia a la banalizacion de l’extrèma dreita, s’agís d’afirmar las valors de tolerància d’Euskadi.

• Messorgas: Aquò barda del costat del Bardelà que patís d’un dedoblament de la personalitat e de la doblidança de sos escrits de joinessa. Valdriá mai que s’ocupe de jogar gentament amb sa pepeta Barbie puslèu que de se trachar de politica! Capitarà pas de nos faire creire qu’es blanc coma l’anhèl que ven de nàisser! 

• Promocion: Sus las bilhetas anglesas, i aurà pas mai de personatges illustres coma lo Winston Churchill, mas una chòta, un eiriç, un martinòt, un abelhard!

• Pauras lausetas: A la suspresa de las associacions de defensa animala, lo Conselh d’Estat valida la represa de la caça tradicionala de las lausetas a las pantas (fialats) Lo govèrn prepara los arrestats pertocant aquela autorizacion e la LPO fa recors al nivèl europenc.

 Quand vesi la lauseta mòure sas alas contra lo rai de solelh : non, Bernat de Ventadorn èra pas pantaire, puslèu pantaissaire!

Entrefialat Roch