CURIOSÈR

Una cronica de l’Eric Asti�

Per parlar un pauc de tot e de tot un pauc

D’escotar tanben sus Ràdio Lengadòc !

UN CHUCA-SANG ABORRIT E INDISPENSABLE 2

Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.  

Sason del polit temps : mèfi als mosquilhs. Aürosament, sèm pas sols per lutar contra aqueles chuca-sangs, avèm d’aliats…

E òc, Culex e Aedes nòstres diptèrs de companhiá forçada, an de predators naturals dont constituisson la pitança abituala…

Lo mosquilh ocupa una plaça de tria dins la cadena alimentària. Çò que nos demòra de far es d’atirar sos predators. En ne fasent d’afarts e de festins, no’n desfaràn. Simpletament. La sola causa es qu’i pensam pas o mal. La natura demòra fragila e se destrusís mai facilament que se protegís.

La predatritz mai famosa : l’ironda. Una sola ironda manja de centenats de mosquilhs per jorn.

Son doas. La rustica que nisa dins las granjas, los estables e los cobèrts (les hangars) e la de fenèstra que fixa son niu de fanga jos las avançadas de teit a l’exterior dels bastiments.

Per las atirar cal daissar liure accès a las granjas, installar de nisadors artificials jos los fòrateits e servar de zònas de fanga umida (sompas, ròdes de tèrra asagats).

N° 2 lo faucilh negre, confondut sovent ambe l’ironda. Se passa la vida en l’aire  ont manja, beu e dormís. Vòla d’arrèu… Se pausa plan plan rarament. Estonant. Mas devòra totplen de mosquilhs. E vòla aviat.

Per l’atirar : aver de mosquilhs ! Mai seriosament, aparar las anfractuositats jos los teits, los cròsses dins las muralhas, installar de nisadors a faucilhs (al mens a 4 /5 mètres de nautor) que l’obèrtura es orientada èst o nòrd.

N°3 la ratapenada. Pren lo relai dels dos autres a solelhcolc. Una pipistrella manja fins a 3000 mosquilhs per jorn, enfin per nuèit. Estima mai parpalhons e coleoptèrs (escarabats, bambaròts = hannetons, galinetas, cuçons) mas se congosta de nòstres enemics chuca-sangs !

Per l’atirar, cal atudar lo lum exterior pendent la nuèit, servar los aubres mòrts, daissar liure accès als trastes.

N°4 la domaisèla, doblament eficaça : dins l’aiga quand es baba, (maquina anti mosquilh en accion 24H/24H) e dins l’aire quand es adulta. La domaisèla es lo predator mai redobtable del mond animal : manca pas jamai sa cibla.

Per l’atirar cal crear una sompa, un pesquièr (una bacha – los mots abondan per dire mare) quitament redusida, 1m2 sufís. Sens i botar de peisses que d’eles zo manjan tot : babas de mosquilhs e de domaisèla. La diferéncia es que se tranformaràn pas jamai en version alada que continurián de chapar de mosquilhs…

N°5 los anfibís (granhòtas, tritons, grapauds) una sompa per eles e ges de pesticidas ni d’engraisses quimics al casal.

N°6 las aranhas, e òc las mal amadas aranhas, que devèm respectar las telaranhas.

L’avantatge de la sompa es que demanda pauc d’entreten e que porgís a la família un espectacle vivent, variat e pedagogic pels dròlles.  Demòra pas que d’apréner a crear una sompa (un pesquièr, una bacha etc.) e a nos desirar un estiu dels subrebons !

    Adissiatz mond de Ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e visca la citronèla !