REPRESA E DINTRADA SON DINS UN BATÈL

Adissiatz monde de ràdio Lenga d’Òc e adishatz plan.

          D’en primièr nos disi coratge per setembre, mes costumièr de la represa, escolara solide e tanben laborala, esportiva, associativa, politica… qu’avèm pas finit de far las eleccions  presidencialas en per abans que s’escasan.

          Una represa setembrala, butassada pel cambiament climatic e lo caumaci o calimàs que patiguèrem pendent l’estiu, e ambe totas sas consequéncias tarriblas.

          La secada e lo fuòc an remesclat las cartas se per cas aviàm pas comprés que la Natura nos a lo dessús : demòra mai fòrta que nosautres.

          Lo tèrme canicula subreütilizat pels mèdias pendent tot l’estiu a lo sens de  canha pichona. Aqueste mot latin canicula designa tanben l’estela Sírius, l’astre mai lusent de la constellacion del Gos Màger (Canis Major).

          Pendent l’Antiquitat romana, las calorassas de l’annada coïncidián ambe la sortida eliaca = lo moment quand Sírius pareis a l’auba tot just abans lo solelh (eliaca, dins la mitologia grèca Eliòs es lo dieu del solelh, de confondre pas amb Apolon aquel de la lutz, de la rason e de l’òrdre), doncas Sírius pareis a l’alba per anonciar lo solelh e lo fenomèn s’endeven entre mièg julhet e mièg agost.

          Los Ancians associavan aquela passa de calimàs ambe la preséncia de la gosseta dins lo cèl : la canicula, e disián dies caniculares sunt, son los jorns de la gosseta (o de la canhòta), expression abracada viste fait en : canicula.

          En clar : en estiu fa calor e en ivèrn fred, e ara pas coma zo voldriam.

          Atal.

          La tempora estivala es tanben l’ocasion de participar o d’assistir a de festenals, a d’eveniments qu’an la cultura nòstra al dintre, que siá capvath la lenga, la musica, la cultura al sens larg o tot a l’encòp, pertot sul territòri occitan que -la precision es pas inutila- depassa bravament la region administrativa Occitanie Pyrénées Méditerranée.

          Vejam çò qu’èra possible de far e que faguèretz bensai, capvath eveniments gratuits o pagants, aquò depend, e plan sovent organizats per de seccions departamentalas de l’IEO (Institut d’Estudis Occitans).  

          Dins Gard, Nimes veguèt del 2 al 7 de julhet la cinquantena Universitat Occitana d’Estiu, organizada cada an per la MARPOC => Maison d’Animation et de Recherche Populaire Occitane. Conferéncias, contèstas, escambis, espectacles.

          En Tarn e Garona, La Guépia, a las termièras d’Avairon e de Tarn (entre Vilafranca de Roèrgue e Galhac), l’associacion Lenga Viva organizèt sa vint e cinquena Universitat Occitana de la Guépia del 8 al 12 de julhet. Una setmana animada per de conferéncias, de talhièrs de lenga, de dança o de cant, de concèrts e d’encontres.

          Arièja, a Saurat Festen’oc se debanèt del 11 al 13 de julhet, la vint e cinquena edicion de çò que s’anóncia èsser una vitrina de la cultura occitana dins un encastre festiu e convivial, per la musica e la cosina.

          Avairon, Sebasac (al ras de Rodés) porgiguèt l’irremplaçabla Estivada, organizada per l’associacion La Gardarem. Del 24 al 26 de julhet concèrts, teatre, ràdio, cinèma, taulas redondas, literatura, contèstas, animèron Occitania tota dempuèi lo còr d’Avairon. Aquela aventura bèla panoccitana comencèt en 1995 a Rodés, après conéisser qualques mescomptes d’un cònse a l’autre, se reviscòla a de bon e li desiram particularament prosperitat. 

          Aups Nauts a Sant Laugier dos Meuses entre Grenòble e Gap Los Rescòntres Occitans de Provença s’i tenguèron del 27 de julhet al 2 d’agost : un lòc de practica volontarista de la lenga, d’ajuda a la formacion, de descobèrta de la cultura occitana dins tota sa diversitat, escambis, mesa en comun d’experiéncias e d’informacions, de projèctes, d’espèrs... Quaranta e novens Rescòntres organizats per l’IEO CREO Provença-Niça.

          Puèi de Doma, a Sant Bonnet prèp Riòm los setens Rencontres occitans en Auvernhe organizats pel CFPO Montanhòl (Centre de Formacion Professionala Occitan) e l’OPLO (Ofici Public de la Lenga Occitana) durèron cinc jorns, del 29 de julhet al 2 d’agost. Venir occitanoparlant (locutor – locutritz), valorizar son mestièr e son territòri, compréner e viure la cultura, en Auvèrnhe : musica , lenga e audiovisual ambe lo collectiu Dètz Produccion.

          Òlt e Garona, l’Escòla Occitana d’Estiu se tenguèt pel cinquanta e dosen còp a Vilanuèva d’Òlt. Corses de lenga (lengadocian, gascon, lemosin, auvernhat, catalan), talhièrs de cants, de danças, de musica, conferéncias, balètis, concèrts, Escoleta pels pichons e Escòl’ados pels mancips. Tot en lenga nòstra 24 oras per jorn (e pareis qu’òm capita de somiar en occitan… del 16 al 22 d’agost.

          Pirenèus Atlantics, Pau presenta desempuèi 2005 Hestiv’Òc, que se descriu coma lo rendètz-vos màger de las culturas del sud, l’occitana e sas vesinas tanhentas. Quatre jorns de fèsta musicala, de teatre, de cantèra, de dancèra, del 20 a 23 d’agost dins l’art de religar « passat, present e aviéner », trabalh de l’associacion Accents du Sud.

          Enfin parlarai pas de l’escrocariá F’estivada (Rodez 16-18 juillet) variété française et internationale, paganta, cara e que capitèt pas d’enterrar l’Estivada (e que non zo capitarà pas !). Ges de rapòrt ambe la lenga e la cultura occitanas e que çaquelà arriba primièra dins las recèrcas en linha, non pas mercés a l’IA…

          Ara zo sabètz tot o gaireben !

          Adissiatz monde de ràdio Lenga d’Òc, adishatz plan e prenètz suènh de vosautres !