RESSONS 13

Lo mot del president
Los païses occitans, coma bona part d'Euròpa, foguèron confrontats a un
terrible estiu de calor, de secada e d'incendis devastadors. Sabèm çò que significa per l'environa e la santat, entre destruccions, reconstruccions e necessàrias adaptacions.
Mentretant, dins aquel ambient general preocupant e mai que calorós, las activitats de l'estiu se son debanadas. Nosautres, nos autregèrem una pausòta per los Ressons en tot demorar que l'adagi "Petita pausa, long camin" siá vertadièr per l'IEO e la còla del burèu tant lo camin es long, agotant e esquèr, per dire pas estreitetonet...
Enfin, per i tornar, voldriái destacar dos eveniments que marquèron, a pauques
jorns, lo mes de julhet e que nos remandan a las nòstras centralas talveras. Lo 4 de julhet passat, a Vielha (Val d’Aran), signèri amb Jèp de Montoya, president sortent de l'Acadèmia aranesa dera lengua occitana, una convencion de cooperacion e d'autorepresentacion. Ne parlèri mai d'un còp e i torni ja que me pensi que, per l'IEO, es un eveniment important, tanplan istoric. Lo meteis jorn se tenguèron tanben a
Vielha un rescontre e un debat a l'entorn de la nòrma de l'occitan e de
l'estandardizacion, compresa dins un sens larg qu'interrogava lo quite foncionament de la lenga, de las lengas ja que, en mai de l'occitan i aguèt d'intervencions sus l'aragonés e lo catalan. Cada intervenent nos expliquèt, finalament, una vision de la lenga, entre unitat e pluralitat. Foguèt un moment fòrça ric que, dins las paginas d'aquestes Ressons Daidièr Mir vos en dona un rebat en tèxtes e fòtos, e que ne sortiguèt un obratge que se pòt comandar a l'IEO-IDECO o a l'Acadèmia aranesa dera lengua occitana. Tanben se pòt visionar l'integralitat del rescontre a: https://www.youtube.com/watchv=OT8VpixouOg.
Aqueste eveniment se debanava mentre qu'apreniam tot bèl just qu'Ines Cavalcanti, cavilha mèstra de la Chambra d'Òc de las Valadas, malautejava. La setmana d'abans aviá participat als Prèmis Ostana 2026 Escrituras en Lenga Maire que n'èra coma l'encarnacion mas dins la nuèit del 16 al 17 de julhet passat defuntèt als 75 ans. Ines Cavalcanti èra una granda dama, activista coneguda d'un caire a l'autre d'Occitània, totjorn presenta, sempre activa e plena d'idèas e d'energia. I vòli dedicar aquestes Ressons coma omenatge a sa vida consacrada a la defensa de la lenga occitana, que ne faguèt tanben la causa de sa familha tota a qui pensam, son òme Dario Anghilante, sos filhs Estève e Peyre. De tot çò que faguèt, seriá injust de reténer una accion mai qu'una autra mas per l'impacte qu'aguèt podèm citar la Chaminada Occitània a pè dins l'estiu e la tardor de 2008 qu'uniguèt justament las Valadas e la Val d'Aran dins un recorregut d'unes 1 300 km. Las paginas d'aqueles Ressons rendon omenatge a Ines Cavalcanti mas çò milhor que li poirem far es de continuar, amb tota la fermesa necessària, lo nòstre combat. E benlèu que la creacion d'una seccion de l'IEO dins las Valadas, coma se discutiguèt a l'AG de Juèsa, ne serà una illustracion.

A Juèsa, se parlèt tanben d'una "caissa de solidaritat" per l'IEO tot. La proposicion faita per lo burèu per l'amodar èra de ne ligar la creacion amb la question de la cotizacion mas, per l'ora, foguèt pas retenguda per l'AG, non pas en rason del quite principi d'una caissa de solidaritat mas pr'amor que semblèt que las modalitats practicas d'aplicacion ne foguèsson un bocinon complèxa. Per ma part, planhi qu'ajam pas ja pogut experimentar lo principi, tant per çò qu'es de son foncionament material coma de sa recepcion dins la ret de l'IEO.
La caissa de solidaritat, que son objectiu seriá d'ajudar de seccions en
dificultats conjonturalas o de projèctes emergents d'interès general, encarnariá tanben la necessària solidaritat entre totas las compausantas de l'IEO, solidaritat que deu èsser la basa e l’ais central del foncionament de nòstra associacion al delà de son estructuracion en nombrosas seccions que poiriá donar l'impression d'un bocinejament e d'un escampilhament. D'efièit, s'un aderent paga concretament sa cotizacion a una "seccion de restacament", per tan locala que siá, es tanben plenament sòci de l'ensemble del malhum per sa pertenéncia a l'IEO tot a travèrs las diferentas parts de cotizacion que, de fait, paga als diferents nivèls de la federacion. Atal, quitament s'es aderent a partir d'un cercle local, cal que se considère coma sòci de l'IEO. Per aquò, l'existéncia del nivèl dit "federal" (qu'es, estatutariàriament, l'Institut d'Estudis Occitans sens autra precision) e la solidaritat dins lo malhum son doas caras d'una meteissa moneda, valent a dire, d'una part, l'encastre collectiu dins lo qual nos trobam, d'autra part, la practica d'una obligatòria solidaritat.
Dins aquel sens, lo burèu de l'IEO coma lo conselh d'administracion devon assegurar una estricta egalitat de tractament e de relacions amb las seccions.
Aquestas contribuïsson per las cotizacions de lors sòcis a la vida de l'IEO e a la mesa en òbra, al nivèl global de l'IEO, d'accions, operacions, activitats, iniciativas d'interès general que las concernisson totas: Ressons mesadièrs, revista Anem occitans!, circulacion de las informacions, edicion, organizacion de l'AG, representacions exterioras, etc. Ansin, la solidaritat es un element consubstancial a l'IEO, son esperit, son estructuracion e son foncionament e, a mon vejaire, una de las missions de l'IEO dit "federal" es de la metre en òbra. Sens aquò, l'IEO seriá pas que la juxtaposicion d'associacions independentas dels interèsses particulars. Al contrari, es una vision globala e generala que cal promòure e recercar a totes los nivèls (del cercle local al "federal").
D'aquò se'n debatrà a l'AG que se debanarà normalament a la prima de 2027. D'ara endavant, sens anonciar la data exacta qu'es pas encara fixada per lo conselh d'administracion, pòdi dire que serà la seccion de Tarn e Garona de l'IEO que nos aculhirà e es un dever per ieu de la mercejar. Aquela AG serà electiva, es a dire que se renovelarà totalament lo conselh d'administracion (CA) elegit a Bordèu en mai de 2025 e, per consequent, lo burèu que presidissi el tanben ne serà cambiat. Per o dire simplament o clarament, aquò vòl dire qu'encari, ara, los darrièrs nòu meses de mon mandat. L'ora del renovelament arriba e fau una crida a las candidaturas per integrar lo CA venent e i impulsar un vam novèl. Es important que i aja fòrça candidats que seriá la mòstra de l'interès dels sòcis per nòstra associacion. D'autra part, convidi las seccions departamentalas a se declarar candidatas per organizar las AG per las annadas seguentas. Anticipar, se preparar, saber ont anam permet de s'organizar milhor e l'organizacion es pas una question menora a l'IEO.
Aqueste numèro dels Ressons, datat de setembre de 2026, festeja lo primièr
anniversari de la nòstra modèsta letra d'informacions mesadièra. Sabi que
l'acceptacion e la recepcion foguèron pas totjorn de las milhoras (tròp long, pas lo bon format, etc.) mas cresi qu'èra necite de crear rapidament un ligam entre totes que i aviá la necessitat de téisser. Al cap d'un an, los Ressons se son installats, avèm recebut mercejaments e encoratjaments; l'IEO dit "federal" jòga, amb eles, son ròtle d'animador e de federador del malhum. De debats s'i son iniciats, d'idèas i an grelhat... Ara cal anar mai luènh... Qué que ne siá, cal mercejar Daidièr Mir per la constància qu'es la sieu per far paréisser aqueles Ressons amb una regularitat totala.
Vòli acabar aqueste mot per l'evocacion d'un eveniment en preparacion per los 17 e 18 d'octobre venents. Après lo succès de las Carrièras occitanas de Vilafranca de Roergue en octobre de l'an passat, s'aprèstan las de Montsegur, lòc segurament simbolic que, coma cantava Martí, Montsegur se dreiça pertot, mas tanben un pauqueton mitic. L'objectiu de Carrièras occitanas es "d’afirmar l’occitan coma lenga viva, populara e de societat" (https://www.carrierasoccitanas.eu/lomanifeste/).
Evidentament, aquò correspond tanben als objectius generals de l'IEO, amb d'accions e de mòdes diferentes, e podèm pas que desirar una granda participacion a l'eveniment, un grand succès e unas seguidas que, mai va, mai vesèm ben non solament la reculada de la nòstra lenga mas tanben totas las atacas que patís dins totes los domenis (ensenhament, mèdias, institucions, etc.). I a una urgéncia a las denonciar e a nos organizar collectivament per nos i opausar. L'IEO, gràcias a son
estructuracion, i deu jogar un ròtle a totes los nivèls de sa preséncia sus lo terren. Carrièras occitanas, per son vam e sa mobilizacion, n'es tanben una escasença de mancar pas. Que sos organizadors sàpian que las colomnas dels Ressons lor son dubèrtas.
Setembre es, sovent, lo moment de la represa de las activitats per una granda partida de las seccions de l'IEO e, consequentament, de l'acuèlh de sòcis novèls. Que me siá permés a aquela ocasion de saludar e mercejar los novèls aderents qu'espèri nombroses coma totes los que, annada après annada, sostenon fidèlament l'accion de l'IEO e n'asseguran la perennitat e, doncas, òbran per la promocion de la lenga occitana.
Patrici Pojada