Aqueste còp, ma cronica serà pedagogica. M’adreçarai a totas las e totes los que contan istòrias, vertadièras o pas, aqueles contes e racontes que començan per : Un còp èra,… Las bonas istòrias an totjorn una (bona) fin e sèm dins l’obligacion legala e per rapòrt a la tranmission d’un saber cultural immaterial de clavar per « E cric e crac… ».
La setmana passada, se tenguèt a Carcassona un procès sus una istòria de vesinatge dins un escart de la vila : un vesin suportava pas Saturnin, lo pol del coble de l’ostal d’a costat. Disiá que l’empachava de dormir la nuèit.
Aquel afar de retirada, avèm pas acabat de n’ausir parlar, d’autant mai que mai nos ba explican, mens lo comprenèm e que d’unes elements complican a l’encòp la situacion e nòstre entendament.
Atal, lo cònsol de Rodés a decidit de portar un còp fatal a la manifestacion bèla occitana organizada dins sa vila : l’Estivada. Es pas vertadièrament una suspresa que, dempuèi quauque temps, semblava plan que la Comuna sosteniá lo rendètz-vos coma la còrda sosten lo penjat.
Aquí qu’al calendièr chinés, cunhada entre una annada del Tigre e una annada del Dragon (catalan ?), ven de començar l’annada del Lapin (los que vòlon legir conilh an mon autorizacion entièra).
Vos cal pas comptar sus ieu per vos balhar explicas astrologicas e zodiacalas per saber perque començan pas l’annada lo primièr de l’an (o lo primièr d’abril per faire galejadas).
Lo president Lula a pas mancat de convidar lo vièlh cap autoctòne Raoni per son intronizacion. De mai, ven de nomenar una militanta dels dreits dels pòbles autoctònes a un ministèri tot nòu dels pòbles indigènis. Es pas l’òbra que va mancar a la deputada federala, filha del pòble Guajajara-Tentehar dins lo Nòrd-Este. Fins ara, Sonia Guajajara (utiliza lo nom de son pòble coma nom d’ostal) èra la coordinatritz de l’Articulacion dels pòbles indigènis de Brasil. Es la primièra indigèna nomenada a un tal pòste de ministre.
Brave monde, vaquí lo primièr Papieròt del dijòus de l’an. Un Papieròt qu’a perdut son adjectiu geografic de menerbés aprèp l’arrèst de publicacion de l’ebdomadari La Semaine du Minervois a la fin de decembre. Esperam que trapen una solucion per se relançar. Doncas, en aquesta debuta de 2023, lo Papieròt passa en version radiofonica e setmanièra sus Ràdio-Lenga d’Òc-Aude e Ràdio-Lenga d’Òc-Erau e pareisserà tanben dins loJornalet per parlar coma de costuma de tot e, tanben, de res.
D’unis coneisson pas brica la vergonha :
– Uèlhs tampats e bocas barradas : Caduna e cadun sap dins qunas condicions se debana lo Mondial de fòbal : dins un país als dreits redusits, al prètz del patiment e de la mòrt d’ obrièrs, amb unas règlas de vida d’un autre temps, … D’unes païses an decidit d’exprimir una fòrma de protestacion : idèia d’un braçat (refusada per la plan democratica FIFA), genolh pel sòl, man sus la boca, lògo sosten LGBT sul panèu de la conferéncia de premsa, quauquas paraulas dins las entrevistas, oficial-a qu’arriba vestit-da en arcolan,…
Coma las causas se’n van se sap pas ont, vaquí que nòstra paura comprenèla arriba pas a seguir e es mesa a contribucion per arribar a comprene l’incomprensible !
L’autre còp, prenguèri lo tren e me sentiguèri un pauc coma un extra-terrèstre. D’en primièr, pas d’agents SNCF : solament de securitat. Lo guichet es pas dobèrt de longa : las bilhetas, cal passar per unas maquinas emmascadas. Me setèri. A mon entorn, caduna e cadun, siá trabalhava sus sa tauleta, siá fasiá desfilar informacions o te-sabi-pas-qué suls telefonilhets sens un agach pel païsatge.